Werken met dyslexie: hoe kun je als werkgever ondersteunen?

Dyslexie wordt vaak vooral gekoppeld aan moeite met lezen en schrijven. Maar op het werk kan dyslexie op meer manieren invloed hebben. Denk aan het verwerken van veel tekst, snel schakelen tussen informatie, notulen maken, foutloos mailen, plannen of werken onder tijdsdruk.

Dat betekent niet dat een medewerker met dyslexie zijn of haar werk niet goed kan doen. Integendeel. Veel mensen met dyslexie zijn sterk in creatief denken, verbanden leggen, praktische oplossingen bedenken en overzicht houden op hoofdlijnen.

Wel kan het helpen als het werk op een manier wordt ingericht die beter aansluit bij hoe iemand informatie verwerkt. Kleine aanpassingen kunnen het werk al een stuk beter uitvoerbaar maken.

Dyslexie op het werk is niet altijd zichtbaar

Niet iedere medewerker vertelt dat hij of zij dyslexie heeft. Soms omdat het eerder negatieve reacties heeft opgeleverd. Soms omdat iemand niet als “lastig” of “minder geschikt” gezien wil worden. En soms omdat medewerkers door de jaren heen manieren hebben gevonden om het te verbloemen.

Daardoor kan dyslexie op het werk zichtbaar worden op andere manieren. Bijvoorbeeld doordat iemand:

• langer doet over het lezen van lange teksten;
• moeite heeft met notulen of schriftelijke verslagen;
• sneller fouten maakt in e-mails of documenten;
• mondeling sterk is, maar schriftelijk minder makkelijk uit de verf komt;
• veel energie kwijt is aan taken met veel tekst;
• onzeker wordt bij formulieren, systemen of schriftelijke instructies;
• moeite heeft met snel schakelen tussen veel losse informatie.

Deze signalen zeggen op zichzelf niets over dyslexie, maar kunnen wel aanleiding zijn om te bespreken waar iemand in het werk tegenaan loopt.

Wat kun je als werkgever bespreken?

Als werkgever hoef je niet te vragen naar een diagnose. Je hoeft ook niet te weten hoe dyslexie precies is vastgesteld. Wat je wél kunt doen, is bespreken wat iemand nodig heeft om het werk goed te kunnen doen.

Houd het gesprek praktisch en werkgericht.

Vraag bijvoorbeeld:

• “Zijn er werkzaamheden waarbij je merkt dat veel tekst of administratie lastig is?”
• “Helpt het als we instructies ook mondeling toelichten?”
• “Zijn er hulpmiddelen die je werk makkelijker maken?”
• “Zou een checklist of vast format helpen?”
• “Zijn er momenten waarop extra verwerkingstijd nodig is?”
• “Wat helpt jou om informatie goed te verwerken en fouten te voorkomen?”

Vraag liever niet:

• “Hoe ernstig is je dyslexie?”
• “Kun je dit werk dan wel goed doen?”
• “Waarom maak je zoveel taalfouten?”
• “Heb je hier een verklaring voor?”
• “Is dit medisch vastgesteld?”

Daarmee blijft het gesprek gericht op het werk en op wat de medewerker nodig heeft.

Praktische aanpassingen die kunnen helpen

Aanpassingen hoeven niet groot of ingewikkeld te zijn. Vaak helpt het al om informatie duidelijker, rustiger en op meerdere manieren aan te bieden.

Denk bijvoorbeeld aan:

• belangrijke instructies mondeling én schriftelijk geven;
• lange teksten samenvatten in duidelijke actiepunten;
• vaste formats gebruiken voor verslagen, mails of formulieren;
• checklists maken voor terugkerende werkzaamheden;
• extra tijd geven voor taken met veel lees- of schrijfwerk;
• spelling- en voorleessoftware toestaan;
• tekst-naar-spraak of spraak-naar-tekst gebruiken;
• iemand laten meelezen bij belangrijke externe communicatie;
• complexe informatie visueel maken met schema’s of stappenplannen;
• afspraken na een overleg kort bevestigen.

De aanpassingen zijn bedoeld om onnodige drempels weg te nemen, zodat de medewerker zich op de inhoud van het werk kan richten

Let op energieverlies

Dyslexie kan energie kosten. Een taak die voor de één weinig moeite kost, kan voor iemand met dyslexie veel concentratie vragen. Denk aan lange beleidsstukken lezen, foutloos rapporteren of snel informatie verwerken onder tijdsdruk.

Als iemand dat dag na dag moet compenseren, kan dat leiden tot vermoeidheid, stress of onzekerheid. Zeker wanneer er weinig ruimte is om fouten te bespreken of hulpmiddelen te gebruiken.

Kijk daarom niet alleen naar de prestaties, maar ook naar de inspanning die het werk iemand kost.

Kijk naar sterke kanten

Veel medewerkers met dyslexie hebben kwaliteiten die heel waardevol zijn voor organisaties. Denk aan creatief denken, probleemoplossend vermogen, praktisch inzicht, doorzettingsvermogen en het vermogen om snel de grote lijnen te zien.

Kijk daarom niet alleen naar schriftelijke vaardigheden, maar ook naar de andere kwaliteiten die iemand in het werk laat zien.

Stel jezelf bijvoorbeeld de vraag:

• Komt deze medewerker beter tot zijn recht in mondeling overleg dan in lange schriftelijke processen?
• Kunnen we taken slimmer verdelen?
• Zijn er hulpmiddelen waardoor iemand zelfstandiger kan werken?
• Benutten we de sterke kanten van deze medewerker voldoende?
• Zitten er onnodige taal- of administratiedrempels in het werk?

Wanneer schakel je hulp in?

Soms zijn kleine aanpassingen genoeg. Maar als een medewerker vastloopt, veel stress ervaart of als er onduidelijkheid blijft over wat nodig is, kan het verstandig zijn om ondersteuning in te schakelen.

Denk aan HR, een leidinggevende, een jobcoach, bedrijfsarts of andere deskundige. Zij kunnen meedenken over passende aanpassingen en een werkbare inrichting van het werk.

Meer informatie

Wil je weten hoe je medewerkers met dyslexie of andere hulpvragen beter kunt begeleiden? Mkbasics denkt graag met je mee. Neem contact op met je vaste casemanager van mkbasics of mail naar info@mkbasics.nl.