Winterdip of depressie: wat is het verschil?

In deze donkere, druilerige periode slaat de somberheid gemakkelijk toe. Naar schatting heeft ongeveer 10 procent van de Nederlanders last van een winterdip. Bij zo’n seizoensdepressie doet een dagelijkse portie zonlicht al veel goeds. Anders ligt dat bij een ‘echte’ depressie. Die heeft vergelijkbare symptomen, maar een totaal andere oorzaak. En vraagt dus ook om een andere aanpak. Waar zitten de verschillen en hoe help je medewerkers die last hebben van somberheid?

Depressies, seizoensgebonden of niet, kenmerken zich onder andere door aanhoudende vermoeidheid, somberheid, passiviteit en concentratieproblemen. Serge van Amstel, GZ-psycholoog: “Bij een winterdip ligt dat vooral aan het slaaphormoon melatonine. We hebben zonlicht nodig om dit af te breken. Terwijl we in deze donkere maanden vaak een ‘mollenbestaan’ leiden: we zitten al voor het licht wordt op ons werk en gaan naar huis als het alweer donker is. Alsmaar binnen. Zo blijft de melatoninespiegel hoog. Daardoor worden we niet goed wakker en blijven we in die wollige, slaperige toestand hangen. Een depressie presenteert zich met soortgelijke klachten als een winterdip, maar is het gevolg van een tekort aan serotonine, een heel ander stofje in de hersenen.”

Melatonine versus serotonine
Thuis de lampen vaker aan heeft voor een winterdip geen zin. Serge: “Normale lampen hebben niet de juiste frequentie om melatonine af te breken. Zonlicht is wel 500 keer sterker. Wat wel werkt is tóch naar buiten gaan en dingen doen die energie geven, al heb je daar in de winter misschien minder zin in. Ook beweging en koffie in de ochtend kunnen helpen. Net als speciale lichttherapielampen die precies de juiste frequentie hebben om melatonine af te breken. Bij een depressie die samenhangt met een tekort aan serotonine krijg je daar juist hoofdpijn van. In die situatie ben je beter af met goede therapie, in ernstige gevallen in combinatie met medicatie. Ook veel bewegen is aan te raden; daardoor ga je weer serotonine aanmaken.”

“Een depressie presenteert zich met soortgelijke klachten als een winterdip ...”

GZ-psychologen maken het onderscheid
Voor werkgevers en leidinggevenden is het onderscheid tussen een winterdip en een depressie meestal moeilijk te maken. “Die vraag komt niet eens altijd op”, zegt Serge. “Ook niet bij de medewerkers zelf; die voelen zich gewoon rot. Terwijl het verschil voor de behandeling wél relevant is. Dat maakt het extra belangrijk om de juiste diagnose te stellen. Mijn collega-GZ-psychologen en ik zetten onze expertise in om de klachten goed te interpreteren en te behandelen. Een groot voordeel van onze positie is dat we daarbij samen met de bedrijfsarts een goede inschatting kunnen maken van wat iemand qua werk aankan en hem of haar daarin kunnen begeleiden. En dat we ook kunnen helpen de dialoog tussen medewerker en werkgever op gang te houden of te brengen. Dat kan er echt aan bijdragen dat klachten uitval voorkomen of aanzienlijk verkorten.”

Meer weten?

Wil je meer informatie over hoe je klachten rondom depressiviteit in jouw organisatie kunt behandelen of helpen voorkomen? Neem dan contact op met je casemanager.