Werken is topsport

Wat hebben topsporters dat ze topprestaties kunnen leveren? Wat onderscheidt hen van de middenmoot? En wat kunnen we daar in onze eigen dagelijkse praktijk van leren? Edwin Benne maakte deel uit van onze nationale volleybalploeg die zilver won op de Olympische Spelen in 1992. Hij speelde zo’n 400 interlands en was van 2011 tot en met 2014 bondscoach van het Nederlands herenteam. Als programmamanager van het Human Performance Center (BeLife) brengt hij die ervaringen naar de werkvloer. “Het gaat om mentale veerkracht.”

Om topsport te bedrijven, moet je talent hebben. “Maar talent is niet het belangrijkste”, zegt Edwin. “Er zijn zo veel mensen die goed kunnen voetballen. Het verschil zit ‘m op het mentale vlak: in motivatie, concentratie, omgaan met spanning, zelfvertrouwen. Neem Epke Zonderland. Zijn kracht zit niet alleen in zijn spieren en lichaamsbeheersing, maar vooral ook in zijn hoofd. In zijn optreden zie je dat hij gefocust is en zijn gedachten en zenuwen onder controle heeft. Het is ook iemand die kan denken in een proces van meerdere jaren. Winnen is een doel, maar hij is veel meer bezig met zijn eigen ontwikkeling op langere termijn.”

Focus op een doel
Tijdens een klantbijeenkomst van mkbasics.nl liet Edwin Benne diverse voorbeelden zien van topsporters die dankzij hun mentale veerkracht jarenlang op het hoogste niveau bleven meedraaien. Roger Federer die de intrinsieke motivatie heeft om de beste te blijven. Joop Zoetemelk, de eeuwige tweede die met heel veel doorzettingsvermogen toch de tourzege van 1980 op zijn naam zette. Leontine van Moorsel die terugkwam na een zwarte periode van anorexia nervosa en in 2000 en 2004 gewoon weer goud pakte op de Olympische Spelen. “De gemeenschappelijke deler is de vastberadenheid en vasthoudendheid waarmee ze aan hun doelen werken. Proactief: ze willen ergens naartoe, laten zich daar niet van afleiden en gaan niet zitten wachten tot een ander ze op sleeptouw neemt.”

Jouw leven, jouw keuze, jouw stress
De uitzonderlijke prestaties van topsporters zijn volgens Edwin heel goed overdraagbaar naar gewone werksituaties. “Ook daar kom je voor uitdagingen te staan om doelen te halen en prestaties te leveren. Dan is het een kwestie van mindset of je opgeeft bij obstakels of volhoudt tot je ze overwonnen hebt. Of je kritiek uit de weg gaat of opzuigt om ervan te leren. Of je je inspanningen bij voorbaat zinloos vindt, of juist zinvol. En of je moeite hebt met het succes van anderen of daar juist geïnspireerd door raakt. Het is belangrijk je ervan bewust te zijn dat je overal op verschillende manieren naar kunt kijken. En dat je daar zelf invloed op hebt: het is jouw leven, jouw keuze, jouw stress. Eigenaarschap is het toverwoord. Om je daarvan nog een tekenend voorbeeld uit de topsport te geven: toen Marianne Vos een keer nét naast het goud greep en een reporter dit probeerde goed te praten met ‘Je werd ook opgesloten’, reageerde zij met: ‘Nee, ik heb me láten opsluiten.’ Díe mindset maakt het verschil. Daar kan iedereen aan werken, al dan niet met ondersteuning van professionals.”

Geschreven door Rik Nijkamp (directeur).