Investeren in gezonde medewerkers verdient zichzelf terug

In oktober publiceerde het CBS de jongste cijfers over arbeidsparticipatie in Nederland. Het goede nieuws: er zit een stijgende lijn in het percentage van de beroepsbevolking dat tot aan de pensioengerechtigde leeftijd of langer doorwerkt. Het slechte nieuws: we zijn er nog lang niet. Annet de Lange, bijzonder hoogleraar Succesvol ouder worden op het werk aan de Open Universiteit en lector aan de HAN: “Vooral met preventie is nog veel winst te halen.”

Sinds het eerste kwartaal van 2016 klom het percentage werkenden tussen de 55 en 60 jaar op van 72,1 naar 76,7 procent in het derde kwartaal van 2018. Van de 60- tot 65-jarigen steeg dat percentage in dezelfde periode van 52,4 naar 58,9 procent. “Dat betekent dat nog altijd een forse groep mensen eerder stopt”, zegt Annet. “Zeker als we kijken naar de groep met een lage sociaaleconomische status; die zit qua arbeidsparticipatie 10 tot 15 procent onder het gemiddelde. Om te zorgen dat meer werkenden gezond hun pensioen halen, moeten we zien te achterhalen wat we beter kunnen doen om uitval te voorkomen.”

Bewezen effectief
Over wat werkt en wat niet, wordt steeds meer bekend. “We weten bijvoorbeeld dat interventies die zich richten op de mate waarin mensen fysiek en psychisch in staat zijn om hun werk te doen, effectief zijn. Of op herstelbehoefte. Bij dat soort interventies moet je denken aan coaching op leefstijl, bijvoorbeeld door een vitaliteitscoach of bedrijfsarts, krachttraining of tai chi. Vooral als deze interventies niet eenmalig worden ingezet, maar juist langdurig en intensief, werpen ze vruchten af.”

De kracht van autonomie
Ook maatregelen die medewerkers meer autonomie geven, hebben een positief effect op wat ze mentaal en fysiek aankunnen. “We hebben bijvoorbeeld in een onderzoek gemeten dat een training gericht op zelfleiderschap en zelfsturing significante vooruitgang in werkvermogen kan opleveren. Daarnaast weten wij uit eerder onderzoek dat duidelijke kaders aan die zelfsturing meegeven ook bij kan dragen, anders maak je het voor sommige werknemers weer te ingewikkeld. En dat levert risico op stress op.”

Jaarlijks inzetbaarheidsgesprek
Annet ziet in een meer preventieve aanpak een centrale rol weggelegd voor dienstverleners zoals Arbo Unie en mkbasics.nl. “Bij werkgevers zie ik nog te vaak dat de business case is opgebouwd rond verzuimreductie. Terwijl je betere resultaten kunt halen als je inzet op thema’s zoals duurzame inzetbaarheid: vitaliteit, werkvermogen, employability. Dat je bijvoorbeeld in plaats van terug te kijken met een medewerker in een functioneringsgesprek, in samenspraak met de bedrijfsarts vooruitkijkt in een inzetbaarheidsgesprek: wat heb jij nodig om vitaal te blijven? En dat je vervolgens op basis van herstelbehoefte en werkvermogen effectieve interventies inzet. Die ‘arbodienstverlening 3.0’ vraagt ook om intensieve samenwerking tussen werkgevers, HR en de bedrijfsgezondheidszorg. Werkgevers en HR weten wat in hun organisatie speelt, arbodiensten hebben veel kennis en kunde in huis om daarmee effectief aan de slag te gaan.”

Driedubbele winst
Dat de investeringen voor een dergelijke aanpak bij veel werkgevers een drempel vormen, begrijpt Annet, maar ze weerspreekt het argument. “Je kunt uitrekenen dat die investeringen zichzelf snel terugverdienen. Ten eerste omdat de verzuimkosten dalen en ten tweede omdat de productiviteit stijgt. Voor de langere termijn zorg je ook dat je medewerkers langer actief kunnen blijven op de arbeidsmarkt. En niet iedereen heeft intensieve coaching nodig; met name medewerkers met een verlaagd of slecht werkvermogen hebben er baat bij. Gedragsverandering is geen eenvoudige opgave, maar als je er bij medewerkers in slaagt dat te bereiken, werkt dat vaak ook positief door in hun netwerk. Zo kan ‘arbodienstverlening 3.0’ zelfs een bijdrage leveren aan bredere maatschappelijke vraagstukken.”

Meer weten?
Wil je meer informatie over hoe mkbasics.nl kan helpen bij een preventieve aanpak om duurzame inzetbaarheid te bevorderen? Neem dan contact op met ons via deze pagina.