Hitte op het werk

Met mooi weer zijn we eerder geneigd de zonnige kan van alles in te zien. Het verbetert ons humeur, het helpt om mooi bruin te worden. Ja, zonlicht is goed en zelfs van levensbelang. Het regelt ons dag- en nachtritme en zorgt voor de aanmaak van vitamine D en de vorming van pigmentcellen die belangrijk zijn in de bescherming tegen straling van de zon.

Er zit ook een schaduwzijde aan zonnestraling. Een te lange blootstelling aan zonlicht direct op de huid kan schadelijk zijn. Met gevolgen zoals concentratieverlies, zonnesteek, staar en zonnebrand en huidkanker. En dat geldt zeker voor werken in de zon. Schilders, bouwvakkers, wegwerkers, schippers, … Ongeveer een half miljoen Nederlanders valt tot deze beroepsgroep. Zij krijgen twee tot drie keer zoveel UV-straling te verwerken als de gemiddelde Nederlander en lopen daardoor vier tot vijf keer meer kans om huidkanker te krijgen. 

Binnenshuis kan het warm en plakkerig worden door de zonnestraling en hoge buitentemperaturen in de zomer. Naast hinder, prikkelbaarheid en verhitte gemoederen, kan dit leiden tot verminderde concentratie, hoofdpijn en soms flauwvallen. Door het teruglopende concentratievermogen neemt de kans op ongelukken toe. Voor bepaalde beroepen houdt dit grote risico’s in. Denk bijvoorbeeld aan mensen die op hoogte werken en (bus)chauffeurs. Werknemers die grote lichamelijke inspanningen moeten leveren lopen onder zeer warme omstandigheden een reële kans op hittestress: huidaandoeningen, hittekramp, hitte-uitputting of, het meest ernstige effect, hitteberoerte.

Begin augustus kwamen de eerste resultaten van de Meldlijn Zomerhitte van FNV Bondgenoten in het nieuws. Hieruit volgt dat het merendeel van de werkgevers geen extra maatregelen zou nemen tijdens extreme hitte op de werkvloer. Maatregelen die de werkgever kan nemen zijn onder andere verstrekken van water, aanpassen van de werktijden of kledingvoorschriften, verstrekken van petten met nekflap en zonnebrandmiddelen, verlichting en apparatuur zoveel mogelijk uitzetten tot onder water zetten van platte daken (zie het overzicht maatregelen bij zomerse warmte). De werknemer zelf kan ook een aantal maatregelen nemen om de dag zo koel mogelijk door te komen.

• Laat het zweet verdampen op de huid, daarmee raak je meer warmte kwijt dan wanneer je - zogenaamd ter verkoeling - een (vochtige) handdoek langs het voorhoofd of de nek haalt.
• Blijf rustig en eet niet te veel. Als je minder eet en minder beweegt, hoef je minder warmte kwijt te raken. Het lichaam zet eten immers om in warmte, en dat wil je zoveel mogelijk voorkomen. Wat je eet maakt niet zoveel uit, als het maar niet veel en niet vet is.
• Drink veel water op kamertemperatuur, zeker als je lichamelijke arbeid verricht. In limonade en frisdrank zit veel suiker en dat zorgt voor een tragere maaglediging. Bovendien moet het lichaam aan de slag om de energie uit de frisdranken te verwerken.
• Een ijsje geeft hooguit tijdelijk een koel gevoel. Het geeft, in tegenstelling tot wat veel mensen denken, geen verkoeling. Het lichaam moet juist aan de slag om het vocht in de maag op lichaamstemperatuur te krijgen, waardoor je het warmer krijgt.

Geschreven door: Rik Nijkamp